موارد عدم شمول سامانه مودیان؛ کدام درآمدها صورتحساب نمی‌خواهند؟
گاهی صاحب کسب‌وکار می‌پرسد: «برای هر پولی که می‌گیرم باید فاکتور الکترونیکی بزنم؟» جواب خیر است. قانون و اطلاعیه‌های سازمان امور مالیاتی بعضی درآمدها و رویدادهای مالی را از الزام صدور صورتحساب الکترونیکی خارج کرده‌اند. این مقاله چند نمونه را مرور می‌کند و می‌گوید چطور وضعیت خود را بسنجید.
عدم شمول یعنی چه؟
یعنی برای آن نوع درآمد یا دریافت، صدور صورتحساب الکترونیکی و ثبت در سامانه لازم نیست. این مفهوم با «معافیت مالیاتی» فرق دارد: ممکن است درآمدی از صورتحساب الکترونیکی معاف باشد، ولی مالیاتش در اظهارنامه محاسبه شود؛ یا بالعکس، فروشی از ارزش افزوده معاف باشد، ولی ثبت صورتحساب برایش لازم باشد.
نمونه‌هایی که معمولاً نام برده می‌شود
| مورد | توضیح کوتاه |
|---|---|
| سود سپرده‌ی بانکی | سودی که بانک پرداخت می‌کند، فروش کالا یا خدمت نیست |
| سود و زیان تسعیر ارز | ناشی از تغییر نرخ، نه فروش |
| درآمد اجاره‌ی املاک (در شرایط مشخص) | طبق ضوابط جاری؛ شرایط را بررسی کنید |
| سود سهام و معاملات اوراق بهادار | درآمد سرمایه‌ای است |
این فهرست نمونه است و با بخشنامه‌های جدید ممکن است تغییر کند؛ برای اطمینان به منبع رسمی مراجعه کنید.
چطور وضعیت خود را بسنجیم؟
- نوع درآمد را مشخص کنید: فروش کالا؟ خدمت؟ درآمد سرمایه‌ای؟
- در اطلاعیه‌ها و دستورالعمل‌های
tp.tax.gov.irببینید آن گروه جزو مشمولان است یا خیر. - اگر مطمئن نشدید، از اداره‌ی مالیاتی یا مشاور مالیاتی بپرسید و پاسخ را مکتوب نگه دارید.
- اگر فعالیت شما چند بخش دارد، بخش مشمول و غیرمشمول را در حسابداری جدا کنید.
برای مرور مشمولان، چه کسانی باید ثبت‌نام کنند و الزامی بودن سامانه را بخوانید.
اشتباه‌های رایج
- اشتباه گرفتن «عدم شمول» با «معافیت از مالیات»؛
- اکتفا به شنیده‌ها و بی‌توجهی به بخشنامه‌ی جدید؛
- ترکیب درآمد مشمول و غیرمشمول در یک فاکتور؛
- تصور اینکه چون ثبت‌نام نکرده‌اید، فروش‌تان مشمول نیست.
در نرم‌افزار آکام داده
اگر بخشی از فعالیت شما مشمول است، نرم‌افزار سامانه مودیان آکام داده همان بخش را به‌طور منظم صادر و ارسال می‌کند. تشخیص مشمول بودن هر درآمد با مراجع رسمی است، نه نرم‌افزار.
پرسش‌های متداول
اجاره‌ی مغازه‌ام صورتحساب لازم دارد؟
بسته به شرایط و نوع اجاره فرق دارد؛ از اداره‌ی مالیاتی یا مشاور بپرسید.
فروش کالا هیچ‌وقت عدم شمول نیست؟
اغلب فروش کالا و خدمات مشمول است، مگر اینکه قانون یا اطلاعیه‌ای خلاف آن بگوید.
جمع‌بندی
همه‌ی درآمدها صورتحساب الکترونیکی نمی‌خواهند، ولی تشخیص آن باید با منبع رسمی انجام شود. برای سؤال‌های بیشتر ۳۰ پرسش متداول را ببینید یا تماس بگیرید.
یادآوری: فهرست مشمولان و غیرمشمولان با بخشنامه‌ها تغییر می‌کند؛ نسخه‌ی جاری را بررسی کنید.
نرم‌افزار سامانه مودیان آکام داده: صورتحساب را بسازید، با اعتبارسنجی مالیاتی بفرستید و وضعیتش را پیگیری کنید؛ پیش از خرید با نسخه‌ی رایگان امتحان کنید. مشاهده‌ی نرم‌افزار سامانه مودیان | دریافت مشاوره و دمو
