۴۰ پرسش متداول درباره‌ی قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

پاسخ کوتاه به پرسش‌های رایج مودیان: چه کسانی مشمول‌اند، انواع صورتحساب، روش‌های ارسال، شماره‌ی منحصر به فرد مالیاتی، شناسه‌ی کالا و خدمت، اصلاح و ابطال، کلید عمومی و رمزگذاری.

متن بر اساس پرسش‌های متداول سازمان امور مالیاتی خلاصه شده است. برای متن قطعی همیشه آخرین دستورالعمل‌ها را در intamedia.ir ببینید.

1. اشخاص مشمول قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان چه کسانی هستند؟

صاحبان مشاغل (صنفی و غیرصنفی) و اشخاص حقوقی موضوع فصل چهارم و پنجم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم.

2. تاریخ مشمولیت در سامانه مودیان یعنی چه؟

برای مودیان فعال، تاریخ فراخوان سازمان؛ برای کسانی که پس از فراخوان کار رسمی را شروع کرده‌اند، تاریخ شروع فعالیت. از این تاریخ صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی الزامی است.

3. انواع صورتحساب الکترونیکی کدام‌اند؟

سه نوع است. نوع اول: اطلاعات کامل فروشنده و خریدار، کالا/خدمت و روش پرداخت. نوع دوم: اطلاعات فروشنده، کالا/خدمت و نحوه تسویه، با اطلاعات اختیاری خریدار. نوع سوم: رسید پرداخت کارتخوان یا درگاه پرداخت که سازمان آن را به‌عنوان پایانه فروشگاهی پذیرفته است.

4. تفاوت صورتحساب نوع اول و نوع دوم چیست؟

تفاوت در اطلاعات خریدار است. در معامله میان فعالان اقتصادی (B2B) باید نوع اول صادر شود؛ در فروش به مصرف‌کننده نهایی درج اطلاعات خریدار لازم نیست و نوع دوم کافی است.

5. صورتحساب نوع اول چند الگو دارد؟

تاکنون شش الگو: فروش، فروش ارزی، طلا و جواهر و پلاتین، قرارداد پیمانکاری، قبوض خدماتی و بلیت هواپیما. الگوها ممکن است تغییر کنند، پس همیشه آخرین نسخه‌ی «دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی» در intamedia.ir را مبنا قرار دهید.

6. صورتحساب الکترونیکی را به چند روش می‌توان ارسال کرد؟

چهار روش: ارسال مستقیم توسط مودی؛ ارسال توسط شرکت معتمد با کلید مودی؛ ارسال توسط شرکت معتمد با کلید شرکت معتمد؛ ارسال توسط سامانه‌های دولتی.

7. ارسال مستقیم توسط مودی چگونه است؟

مودی خودش صورتحساب را صادر و به سامانه مودیان ارسال می‌کند و مسئولیت ارسال با خود اوست.

8. ارسال توسط شرکت معتمد با کلید مودی یعنی چه؟

مودی صورتحساب را با کلید خصوصی خودش امضا و صادر می‌کند و شرکت معتمد فقط آن را به سامانه می‌فرستد. مسئولیت صدور با مودی و مسئولیت ارسال با شرکت معتمد است.

9. ارسال توسط شرکت معتمد با کلید شرکت معتمد یعنی چه؟

شرکت معتمد اطلاعات صورتحساب را از مودی می‌گیرد و با کلید و زیرساخت خودش هم صادر و هم ارسال می‌کند؛ مسئولیت هر دو مرحله با شرکت معتمد است.

10. ارسال توسط سامانه‌های دولتی چگونه است؟

مودی باید در کارپوشه‌ی خود گزینه‌ی ارسال از طریق سامانه‌های دولتی را فعال کند. در این حالت مسئولیت صدور و ارسال با خود مودی است.

11. شرکت معتمد ارائه‌کننده خدمات مالیاتی چیست؟

شخص حقوقی دارای پروانه که با ضوابط سازمان، به مودیان مشاوره و آموزش می‌دهد و تجهیزات و خدمات لازم، از جمله صدور صورتحساب الکترونیکی، را نصب و پشتیبانی می‌کند.

12. شرکت‌های معتمد چند نوع‌اند؟

نوع اول: صدور، جمع‌آوری، نگهداری و ارسال صورتحساب به سازمان و نظارت بر عملکرد مودیان. نوع دوم: آموزش مودیان و احراز تسلط آن‌ها بر حقوق و تکالیفشان. نوع سوم: مشاوره و حسابداری مالیاتی، مثل کمک به تنظیم اظهارنامه و دفاتر.

13. شماره منحصر به فرد مالیاتی چیست؟

شناسه‌ای ۲۲ کاراکتری که پایانه فروشگاهی به هر صورتحساب الکترونیکی اختصاص می‌دهد. ساختار آن در سند «قالب شناسه یکتای حافظه مالیاتی و شماره منحصر به فرد مالیاتی» آمده است.

14. شماره منحصر به فرد مالیاتی از چه بخش‌هایی ساخته می‌شود؟

چهار بخش با طول ثابت: شناسه یکتای حافظه مالیاتی (۶ کاراکتر)، تاریخ ثبت صورتحساب در حافظه مالیاتی (۵ کاراکتر هگز)، سریال داخلی صورتحساب (۱۰ کاراکتر هگز) و رقم کنترلی که با الگوریتم Verhoeff ساخته می‌شود.

15. شناسه یکتای حافظه مالیاتی چیست؟

شناسه‌ای ۶ کاراکتری که به هر حافظه مالیاتی اختصاص می‌یابد، جزو اجزای شماره منحصر به فرد مالیاتی است و پس از درخواست مودی در بخش عضویت کارپوشه صادر می‌شود.

16. مراحل دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی چیست؟

ورود به کارپوشه و بخش عضویت، انتخاب «درخواست شناسه یکتای حافظه مالیاتی»، تعیین نحوه ارسال صورتحساب، تعیین کلید عمومی (در صورت نیاز) و شعب مرتبط، تخصیص ابزار پرداخت و ثبت اطلاعات حافظه مالیاتی و پایانه (اختیاری)، و در پایان مشاهده و تأیید اطلاعات.

17. شناسه یکتای حافظه مالیاتی با شماره منحصر به فرد مالیاتی چه فرقی دارد؟

شناسه یکتا شش کاراکتر اول شماره منحصر به فرد مالیاتی است و مشخص می‌کند صورتحساب را کدام مودی و در کدام محل صادر کرده است.

18. حافظه مالیاتی را چگونه تهیه کنیم؟

مودی باید پایانه فروشگاهی (حافظه مالیاتی نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری) مطابق سند «ویژگی‌ها و مشخصات فنی پایانه فروشگاهی» در intamedia.ir تهیه کند و شناسه یکتای آن را از بخش عضویت کارپوشه بگیرد.

19. برای صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی چه مراحلی لازم است؟

ثبت‌نام در نظام مالیاتی (register.tax.gov.ir یا برای اشخاص حقیقی فاقد ثبت‌نام my.tax.gov.ir)، دریافت شناسه یکتا از کارپوشه (tp.tax.gov.ir یا my.tax.gov.ir)، استفاده از پایانه فروشگاهی مطابق استانداردهای سازمان، صدور صورتحساب و ارسال آن به سامانه مودیان.

20. آیا می‌توان صورتحساب‌ها را یک‌جا و گروهی ارسال کرد؟

بله، در بسته‌های حداکثر ۱۰۰ صورتحساب.

21. آیا درج شماره اقتصادی خریدار الزامی است؟

اگر خریدار صاحب شغل یا شخص حقوقی باشد بله. اگر مصرف‌کننده نهایی باشد لازم نیست. نوع صورتحساب هم باید با نوع خریدار هماهنگ باشد.

22. آیا پس از ارسال می‌توان صورتحساب را ویرایش کرد؟

خیر. در صورت لزوم باید صورتحساب اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش صادر شود (جزئیات در دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی).

23. آیا صورتحساب برگشت از فروش یا اصلاحی را می‌توان ابطال کرد؟

بله. صورتحساب جدید از همان قواعد صورتحساب اصلی پیروی می‌کند و می‌توان آن را اصلاح یا ابطال کرد یا برایش برگشت از فروش صادر کرد.

24. اگر یک صورتحساب چند بار برگشت بخورد، شماره مرجع چه می‌شود؟

در برگشت از فروش، شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب اصلی به‌عنوان مرجع ثبت می‌شود. اگر برای همان برگشت دوباره برگشت صادر شود، شماره مالیاتی برگشتِ قبلی مرجع می‌شود. هر شماره مرجع فقط یک‌بار قابل استفاده است.

25. آیا خریدار می‌تواند صورتحساب را تأیید یا رد کند؟

بله، اگر خریدار مصرف‌کننده نهایی نباشد و عضو سامانه مودیان باشد، تا ۳۰ روز پس از ثبت می‌تواند در کارپوشه‌اش تأیید یا رد کند. اگر واکنشی نشان ندهد، صورتحساب به‌صورت سیستمی تأیید می‌شود.

26. آیا تأیید گروهی صورتحساب‌ها ممکن است؟

بله. در کارپوشه می‌توان چند صورتحساب را انتخاب و یک‌جا تأیید یا رد کرد.

27. آیا صورتحساب ابطال‌شده را می‌توان اصلاح کرد؟

خیر، صورتحساب ابطال‌شده قابل اصلاح نیست.

28. شناسه کالا/خدمت چیست و از کجا گرفته می‌شود؟

شماره‌ای ۱۳ رقمی که به هر کالا یا خدمت اختصاص می‌یابد و درج آن برای هر ردیف صورتحساب الزامی است. تولیدکنندگان، واردکنندگان و ارائه‌دهندگان خدمت باید آن را از وزارت صمت بگیرند؛ شناسه‌های تخصیص‌یافته در stuffid.tax.gov.ir در دسترس است.

29. مودیان دارای ثبت‌نام الکترونیکی چگونه وارد کارپوشه می‌شوند؟

از نشانی tp.tax.gov.ir یا my.tax.gov.ir با نام کاربری، رمز عبور و احراز هویت.

30. اگر پایانه فروشگاهی از کار بیفتد چه باید کرد؟

تا پایان روز اداری بعد باید موضوع را از کارپوشه (یا روش اعلامی سازمان) به سازمان یا شرکت معتمد اطلاع داد و تا رفع مشکل، طبق دستورالعمل ماده ۱۲ قانون، صورتحساب‌ها را ثبت و برای سازمان ارسال کرد.

31. آیا به اتباع غیرایرانی شماره اقتصادی داده می‌شود؟

بله. خریدار غیرایرانی در صورت تمایل شماره اقتصادی خود را به فروشنده اعلام می‌کند تا در صورتحساب ثبت شود.

32. حد مجاز فروش برای واحدهای جدیدالتأسیس یا بدون سابقه مالیاتی چقدر است؟

حداکثر سه برابر معافیت سالانه‌ی موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم.

33. پیش‌پرداخت‌های خرید کالا در صورتحساب چگونه ثبت می‌شود؟

در صورتحساب نوع اول، مبلغ پیش‌پرداخت به‌عنوان مبلغ نقدی ثبت می‌شود.

34. انواع پرداخت در صورتحساب الکترونیکی کدام‌اند؟

روش تسویه (نقدی، نقدی-نسیه، نسیه) و نحوه پرداخت (وجه نقد، چک بانکی، ساتنا، پایا و غیره)، متناسب با نوع صورتحساب.

35. کدام صورتحساب از نظر سازمان معتبر است؟

صورتحسابی که شماره منحصر به فرد مالیاتی دارد، طبق قواعد سازمان صادر شده و با موفقیت به سامانه مودیان ارسال شده باشد.

36. درخواست استرداد در سامانه مودیان چگونه ثبت می‌شود؟

مودی درخواست استرداد را از بخش کارپوشه‌ی سامانه مودیان ثبت می‌کند.

37. اعتبار توکن چند ساعت است؟

۴ ساعت از زمان دریافت توکن.

38. کلید عمومی را چگونه در کارپوشه بارگذاری کنیم؟

ابتدا گواهی کلید عمومی را از مرکز میانی معتبر بگیرید (مهر سازمانی برای شخص حقوقی، امضای دیجیتال برای شخص حقیقی). سپس کلید عمومی را با ابزاری مثل OpenSSL از گواهی بیرون بکشید و فایل متنی حاوی آن را در کارپوشه بارگذاری کنید.

39. صورتحساب الکترونیکی چگونه رمزگذاری می‌شود؟

پایانه یک کلید متقارن و IV می‌سازد، صورتحساب را با آن‌ها رمز می‌کند و کلید متقارن را با کلید عمومی سازمان رمز می‌کند. برای جزئیات از آخرین نسخه‌ی «دستورالعمل فنی نحوه اتصال به سامانه مودیان» استفاده کنید.

40. به کلید عمومی سازمان چگونه دسترسی پیدا کنیم؟

با فراخوانی متد GetServerInformation، کلید عمومی و شناسه‌ی آن در اختیار ارسال‌کننده قرار می‌گیرد (جزئیات در دستورالعمل فنی اتصال به سامانه مودیان).

آموزش‌های مرتبط

پرسشی دارید؟ پاسختان را خواهیم داد

تماس با ما

سؤال‌ها، بازخوردها و نظرات‌تان را با ما در میان بگذارید:

فرم تماس

درخواست مشاوره‌ی رایگان

شماره‌ی خود را بگذارید؛ همکاران ما برای انتخاب بهترین راهکار با شما تماس می‌گیرند.