قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان سه نوع صورتحساب الکترونیکی تعریف کرده است. تفاوت اصلی آن‌ها در میزان اطلاعاتی است که ثبت می‌کنند و در اینکه خریدار می‌تواند از مالیات بر ارزش افزوده‌ی آن اعتبار بگیرد یا نه.
مقایسه‌ی سه نوع
| ویژگی | نوع اول | نوع دوم | نوع سوم |
|---|---|---|---|
| اطلاعات خریدار | دارد | ندارد | ندارد |
| نوع معامله | نقدی و نسیه | نقدی | رسید پرداخت |
| تعداد الگو | چند الگو (هفت الگو) | دو الگو | یک الگو |
| اعتبار مالیات ارزش افزوده برای خریدار | دارد | ندارد | ندارد |
| قابل استفاده به‌عنوان فاکتور خرید | بله | خیر | خیر |
نوع اول: معامله‌ی شرکت‌ها با یکدیگر
کامل‌ترین نوع است و اطلاعات فروشنده، خریدار و موضوع معامله را دارد. فروش‌های بین مودیان (B2B) باید به این نوع صادر شود، چون فقط در این نوع خریدار می‌تواند مالیات بر ارزش افزوده‌ی پرداختی را اعتبار بگیرد. الگوهای آن:
- فروش
- الگوی عمومی؛ اگر صورتحساب با الگوی دیگری نخواند از این استفاده می‌شود.
- فروش ارزی
- برای فروش با ارز.
- طلا، جواهر و پلاتین
- مخصوص طلافروشی‌ها.
- قرارداد پیمانکاری
- برای پیمانکاران؛ به شناسه‌ی ثبت قرارداد نیاز دارد.
- قبوض خدماتی
- برای صدور قبض خدمات.
- بلیت هواپیما
- برای فروش بلیت.
- صادرات
- برای فروش به خارج از کشور.
نوع دوم: فروش نقدی به مصرف‌کننده
اطلاعات خریدار ندارد و برای فروش نقدی به مصرف‌کننده‌ی نهایی است. دو الگو دارد: فروش و طلا و جواهر. چون خریدار در آن مشخص نیست، خریدار نمی‌تواند از آن به‌عنوان سند خرید و اعتبار مالیاتی استفاده کند.
نوع سوم: رسید پرداخت کارتخوان یا درگاه
همان رسید پرداخت وجه است که دستگاه کارتخوان یا درگاه پرداخت آنلاین می‌دهد و شماره‌ی منحصر به فرد مالیاتی دارد. کمترین اطلاعات را دارد، فقط یک الگو دارد و اعتبار مالیات ارزش افزوده برای خریدار ندارد.
اصلاح و ابطال
- اگر اطلاعات اصلی را باید عوض کنید، یعنی شماره‌ی اقتصادی خریدار، تاریخ صدور یا شناسه‌ی کالا و خدمت، باید صورتحساب ابطالی بزنید و فاکتور درست را از نو صادر کنید.
- برای تغییر سایر اطلاعات، صورتحساب اصلاحی صادر می‌شود.
- صورتحساب ابطال‌شده دیگر قابل اصلاح نیست.
- برای کالای برگشتی، صورتحساب برگشت از فروش بزنید و شماره‌ی منحصر به فرد مالیاتی فاکتور اصلی را به‌عنوان مرجع ثبت کنید.
در لیست مالیات حقوق هم همین منطق هست: «اصلاحی» برای خطای کلی لیست و «الحاقی» برای افرادی که جا افتاده‌اند. جزئیات در آموزش ارسال فهرست مالیات حقوق آمده است.
در نرم‌افزارهای آکام داده
در AkamTax، AkTax.app و ERPTax صدور، اصلاح، ابطال و برگشت از فروش هر کدام در همان نرم‌افزار انجام می‌شود. اگر خطایی گرفتید، رفع خطاهای رایج را ببینید و برای دانستن مسیر کلی، فرآیند صدور صورتحساب را بخوانید.